Στο Δρόμο για την Θαυμαστή Πόλη

Όλοι πρέπει να περάσουμε από το στάδιο της μοναξιάς και των δυσκολιών, από την απομόνωση και την σιωπή, για να βρούμε τελικά εκείνο το μαγεμένο μέρος όπου θα μπορέσουμε να χορέψουμε τον αδέξιο χορό μας και να τραγουδήσουμε το θλιμμένο τραγούδι μας.

Αλλά μέσω αυτού του χορού, μέσα απ' αυτό το τραγούδι, οι πιο αρχαίες ιεροτελεστίες της συνειδητότητάς μας εκπληρώνονται μέσα από την ύπαρξή μας ως ανθρώπινα όντα. 



Pablo Nerouda Στο Δρόμο για την Θαυμαστή Πόλη —

Pablo Neruda - Εξηγώ κάποια πράγματα

Κι ένα ξημέρωμα άναψαν όλα
κι ένα ξημέρωμα οι πυρκαγιές
όρμησαν απ' τη γη
ρουφώντας τα όλα,
κι από τότε φωτιά,
κι από τότε μπαρούτι,
κι από τότε αίμα.

Ληστές μ' αεροπλάνα και μαυριτανούς,
ληστές με δαχτυλίδια και δουκέσες,
ληστές μ' ευλογίες μαύρων φρέρηδων
που έρχονταν απ' τον ουρανό να σφάξουν παιδιά,
και στους δρόμους το αίμα των παιδιών
κύλησε απλά, σαν των παιδιών το αίμα.

Τσακάλια, των τσακαλιών το σίχαμα,
πέτρες που τα ξεράγκαθα δαγκάνοντας σας φτύνουν,
οχιές που κι οι οχιές σας μισούν!

Στρατηγοί
προδότες·
δείτε το νεκρό μου σπίτι
δείτε την πατρίδα ρημαγμένη·
γιατί μεταλλικές πετιούνται αναλαμπές
απ' το κάθε νεκρωμένο σπίτι
αντί για λουλούδια,
γιατί μεσ' απ' το κάθε χάσμα
ξεπετιέται η Πατρίδα,
γιατί απ' το κάθε νεκρό παιδί πετιέται μια κάνη με μάτια,
γιατί μεσ' στο κάθε φονικό γεννιούνται βόλια
που θε να ' βρουν το στόχο της καρδιάς σας
κάποια μέρα.

Και με ρωτάτε γιατί τάχα η ποίησή μου
δε σας μιλά για όνειρα και φύλλα,
για τα τρανά ηφαίστεια της πατρικής μου γης;

Ελάτε να δείτε το αίμα στους δρόμους,
ελάτε να δείτε
το αίμα στους δρόμους,
ελάτε να δείτε το αίμα
στους δρόμους!

Pablo Neruda - "Προς μιαν Ακάθαρτη Ποίηση"

Στην πραγματικότητα του κόσμου αυτού
βλέπει κανείς την άτακτη ακαθαρσία της ανθρώπινης ύπαρξης
το συνοθύλευμα των πραγμάτων
τη χρήση και την κατάχρηση των υλικών
τα αποτυπώματα χεριών και ποδιών

Η ποίηση που ψάχνουμε να βρούμε
ας είναι αυτή
η μουσκεμένη στον ιδρώτα και στην καπνιά
που μυρίζει κρίνα και κάτουρα
η πιτσιλισμένη ποικιλότροπα από την εμπορία
που μ' αυτή ζούμε, νόμιμα ή άνομα

Μια ποίηση ακάθαρτη
σαν τα ρούχα που φοράμε, ή τα κορμιά μας
λεκιασμένη από σούπες
βρομισμένη στην αισχρή συμπεριφορά
τις ρυτίδες μας και τα ξενύχτια
τα όνειρα
τις παρατηρήσεις και τις προβλέψεις μας

τα κηρύγματα του μίσους και της αγάπης
τα είδωλα και τα κτήνη
τους κλονισμούς των συναντήσεων
τις πολιτικές πεποιθήσεις
τις αρνήσεις, τις αμφιβολίες
τις καταφάσεις
τους φόρους

Pablo Neruda - "Alturas de Macchu Picchu" - XII (2)

Η αρχική μετάφραση στο ποίημα, εδώ,  έγινε με πενιχρές γνώσεις ισπανικών, με πολύ θέληση και μεράκι. Μια επίσημη απόδοση που κυκλοφορεί και πρόσφατα έπεσε στα χέρια μου είναι η παρακάτω:

Σηκώσου να γεννηθούμε αντάμα, αδέλφι.

Δώσ' μου το χέρι μεσ' απ' το βαθύ

ζωνάρι του σκόρπιου σου πόνου.

Δεν θα επιστρέψεις απ' το βάθος των βράχων.

Δεν θα επιστρέψεις απ' τον υποχθόνιο χρόνο.

Δεν θα επιστρέψει η τραχιά φωνή σου.

Δεν θα επιστρέψουν τα σουγλισμένα μάτια σου.

Κοίτα με απ' τα βάθη της γης,

εργάτη, ανυφάντη, μουλωχτέ βοσκέ

δαμαστή της προστάτισσας προβατοκαμήλας

κτίστη της τολμηρής σκαλωσιάς

νερουλά  των ανδινών δακρύων

κοσμηματοποιέ με τα σπασμένα δάκτυλα

ξωμάχε που έτρεμες στη σπορά

τσουκαλά μες’ στον μαλακό πηλό σου

φέρτε στο κύπελλο τούτης της νιας ζωής

τους παλιούς σας θαμμένους πόνους

Δείξτε μου το αίμα σας και τα’ αυλάκι

Πέστε μου: Εδώ με βασάνισαν

γιατί το πετράδι δε γυάλιζε, γιατ’ η γη

δεν έδωσε στην ώρα της την πέτρα γη το στάχυ

σημαδέψτε μου το λιθάρι που σκοντάψατε

και το ξύλο που σας σταύρωσαν,

ανάψτε μου τις παλιές τσακμακόπετρες,

τα παλιά λυχνάρια, τα μαστίγια κολλητά

αιώνες τώρα στις πληγές

και τα τσεκούρια με τη ματωμένη λάμψη.

Έρχομαι να μιλήσω με το νεκρό σας στόμα.

Από παντού στη γη σμίγουν όλα

τα σωμασμένα σκόρπια χείλη

κι απ’ τα βάθη μου μιλούν ετούτη τη μακριά νύκτα,

σαν να ήμουν κι εγώ αγκυροβολημένος μαζί σας.

Μετρήστε τα μου όλα, καδένα στην καδένα,

κρίκο στον κρίκο, βήμα στο βήμα,

ακονίστε τα μαχαίρια που κρύβατε,

μπήχτετά μου στο στήθος και στο μπράτσο,

σαν ένα ποτάμι κίτρινες ακτίνες,

σαν ένα ποτάμι θαμμένες τίγρεις,

κι αφήστε με να κλάψω, ώρες, μέρες, χρόνια,

τυφλές εποχές, αστρικούς αιώνες.

Δώστε μου τη σιωπή, το νερό, την ελπίδα.

Δώστε μου τον αγώνα, το σίδερο, τα ηφαίστεια.

Κολλήστε μου τα κορμιά σαν μαγνήτες.

Τρέξτε στις φλέβες μου και στο στόμα

Μιλήστε με τα λόγια μου και το δικό μου αίμα.

Μετάφραση: Νίκος Χρυσόπουλος (εκδόσεις "Παρασκήνιο")

No Nos Moveran (feat. Pablo Neruda "Alturas de Macchu Picchu")

sube a nacer conmigo, hermano
Dame la mano desde la profunda zona de tu dolor diseminado
no volverαs del fondo de las rocas
no volverαs del tiempo subterrαneo
no volverα tu voz endurecida
no volverαn tus ojos taladrados
yo vengo a hablar por vuestra boca muerta
a travιs de la tierra juntad todos los silenciosos labios derramados  

y desde el fondo habladme toda esta larga noche
como si estuviera con vosotros anclado  

contadme todo
cadena a cadena, eslabσn a eslabσn, y paso a paso
afilad los cuchillos que guardasteis
ponedlos en mi pecho y en mi mano
como un rio de rayos amarillos
como un rio de tigres enterrados
y dejadme llorar
horas ,dνas, aρos, edades ciegas, siglos estelares  

dadme el silencio, el agua, la esperanza,
dadme la lucha, el hierro, los volcanes
apegadme los cuerpos como imanes
acudid a mis venas y a mi boca
hablad por mis palabras y mi sangre  

----  

no, no, no nos moveran!no, no nos moverαn!
como un αrbol firme junto al rio
no nos moverαn.  

unidos en la lucha, no nos moverαn
unidos en la lucha, no nos moverαn
como un αrbol firme junto al rio
no nos moverαn
no,no, no nos moverαn! no, no, no nos moverαn!
como un αrbol firme junto al rio
no nos moverαn  

unidos en la huelga, no, no, no nos moverαn!
unidos en la huelga, no, no, no nos moverαn!
como un αrbol firme junto al rio
no nos moverαn, no nos moverαn!  

------  

Εξυψώσου από τη γέννησή μου, αδερφέ
Δώσε μου το χέρι σου μακριά απ' τα βάθη
που απλώνεται ο πόνος σου
δεν θα επιστρέψει κάτω απ' τις πέτρες
δεν θα αναδυθεί από χρόνο υπόγειο
η φωνή σας δεν θα τρέμει
ούτε τα διάτρυτα μάτια σας
θα βγουν απ' τις κόγχες τους
έρχομαι να μιλήσω για τα νεκρά σας στόματα
μέσα απ' τη γη αφήστε τα σιωπηλά χείλη σας να ξεχυθούν  

και πέρα απ' τα βάθη ας στροβιλίζεται αυτή η μεγάλη νύχτα
σαν να αγκιροβόλησα εδώ μαζί σας  

Πείτε μου τα πάντα
αλυσίδα μ' αλυσίδα, κόμπο με κόμπο, βήμα με βήμα
ακονίστε τα μαχαίρια που φυλάτε κρυμμένα
κάντε το κι απ' το δικό μου στήθος, κι απ' το δικό μου χέρι
σαν μια πλημμυρίδα από ηλαχτίδες
σαν ένας χείμαρος από θαμμένες τίγρεις
κι αφήστε με να κλάψω
ώρες, μέρες, χρόνια, τυφλές δεκαετίες, αστρικούς αιώνες  

Δώσε μου τη σιωπή, το νερό, την ελπίδα
Δώσε μου τον αγώνα, το σίδερο, τα ηφαίστεια
στερεώστε πάνω μου τα σώματά σας σαν μαγνήτες
ελάτε στις φλέβες μου και τη φωνή μου
μιλήστε με τα λόγια και το αίμα μου  

--------  

όχι, όχι, όχι δεν θα μετακινηθούμε! δεν θα μετακινηθούμε!
σταθερά σαν το δέντρο στο ποτάμι
δεν μας μετακινείτε  

ενωμένοι στον αγώνα, προχωράμε
ενωμένοι στον αγώνα, προχωράμε
σταθερά σαν το δέντρο στο ποτάμι
δεν μας μετακινείτε  

ενωμένοι στην απεργία, δεν θα μετακινηθούμε!
ενωμένοι στην απεργία, δεν θα μετακινηθούμε!
σταθερά σαν το δέντρο στο ποτάμι
δεν μας μετακινείτε

Pablo Neruda - "Alturas de Macchu Picchu" - XII

Εξυψώσου από τη γέννησή μου, αδερφέ.
Δώσε μου το χέρι σου μακριά απ' τα βάθη
που απλώνεται ο πόνος σου.
Δεν θα επιστρέψει κάτω απ' τις πέτρες.
Δεν θα αναδυθεί από χρόνο υπόγειο.
Η φωνή σας δεν θα τρέμει.
Ούτε τα διάτρητα μάτια σας θα βγουν απ' τις κόγχες τους.
Κοίτα με από τα βάθη της γης,
γεωργός, υφάντρα, απόμακρος βοσκός:
θηριοδαμαστής των λάμα:
τολμηρός χτίστης στην σκαλωσιά:
υδροχόος ανδαλουσιανών δακρύων:
κοσμηματοποιός με δάχτυλα περίτεχνα:
αγρότης που σείεται μες τα σπορόφυτα:
αγγειοπλάστης χυμένος στον πηλό:
φέρει στην κούπα μιας νέας ζωής
τις αρχαίες θαμμένες λύπες σας.
Δείξτε μου το αίμα και τις φλέβες σας,
πες μου: εδώ τιμωρήθηκα,
γιατί το στολίδι δεν έλαμπε ή η γη
δεν παραδόθηκε στον ρυθμό της πέτρας ή του σιταριού:
Δείξε μου τον βράχο που σκόνταψες
ή το ξύλο που σταυρώθηκες,
φλογισέ μου τους γέρικους πυρόλιθους
τους αρχαίους λαμπτήρες, τα μαστίγια τα σφιχτοδεμένα
στο πέρασμα των αιώνων μέσα στις πληγές σας
και τα τσεκούρια που αστράφτουν απ' το αίμα σας.
Έρχομαι να μιλήσω για τα νεκρά σας στόματα.

Μέσα απ' τη γη αφήστε
τα σιωπηλά χείλη σας να ξεχυθούν
και πέρα απ' τα βάθη ας στροβιλίζεται αυτή η μεγάλη νύχτα
σαν να αγκυροβόλησα εδώ μαζί σας,
πείτε μου τα πάντα, αλυσίδα μ' αλυσίδα,
κόμπο με κόμπο, βήμα με βήμα,
ακονίστε τα μαχαίρια που φυλάτε κρυμμένα,
κάντε το κι απ' το δικό μου στήθος κι απ' το δικό μου χέρι,
σαν μια πλημμυρίδα από ηλιαχτίδες,
σαν ένας χείμαρρος από θαμμένες τίγρεις,
κι αφήστε με να κλάψω, ώρες, μέρες, χρόνια,
τυφλές δεκαετίες, αστρικούς αιώνες.

Δώσε μου τη σιωπή, το νερό, την ελπίδα.

Δώσε μου τον αγώνα, το σίδερο, τα ηφαίστεια.

Στερεώστε πάνω μου τα σώματά σας σαν μαγνήτες.

Ελάτε στις φλέβες μου και τη φωνή μου.

Μιλήστε με τα λόγια και το αίμα μου.


Sube a nacer conmigo, hermano.
Dame la mano desde la profunda
zona de tu dolor diseminado.
No volverαs del fondo de las rocas.
No volverαs del tiempo subterrαneo.
No volverα tu voz endurecida.
No volverαn tus ojos taladrados.
Mνrame desde el fondo de la tierra,
labrador, tejedor, pastor callado:
domador de guanacos tutelares:
albaρil del andamio desafiado:
aguador de las lαgrimas andinas:
joyero de los dedos machacados:
agricultor temblando en la semilla:
alfarero en tu greda derramado:
traed a la copa de esta nueva vida
vuestros viejos dolores enterrados.
Mostradme vuestra sangre y vuestro surco,
decidme: aquν fui castigado,
porque la joya no brillσ o la tierra
no entregσ a tiempo la piedra o el grano:
seρaladme la piedra en que caνsteis
y la madera en que os crucificaron,
encendedme los viejos pedernales,
las viejas lαmparas, los lαtigos pegados  

A travιs de los siglos en las llagas
y las hachas de brillo ensangrentado.
Yo vengo a hablar por vuestra boca muerta.
A travιs de la tierra juntad todos
los silenciosos labios derramados
y desde el fondo habladme toda esta larga noche
como si yo estuviera con vosotros anclado,
contadme todo, cadena a cadena,
eslabσn a eslabσn, y paso a paso,
afilad los cuchillos que guardasteis,
ponedlos en mi pecho y en mi mano,
como un rνo de rayos amarillos,
como un rνo de tigres enterrados,
y dejadme llorar, horas, dνas, aρos,
edades ciegas, siglos estelares.  

Dadme el silencio, el agua, la esperanza.  

Dadme la lucha, el hierro, los volcanes.  

Apegadme los cuerpos como imanes.  

Acudid a mis venas y a mi boca.  

Hablad por mis palabras y mi sangre.