Δευτέρα 18 Φεβρουαρίου 2013
Ο Φουκώ και η εξουσία
Η εξουσία, κατά τον Φουκώ, δεν είναι κάτι που το κατέχει κάποιος και το στερείται κάποιος άλλος – αντίθετα αντιλαμβάνεται την εξουσία ως μια «αλυσίδα», η οποία δεν εντοπίζεται στα χέρια κάποιου, στην οποία ο ένας κρίκος εξαρτάται από τον άλλο και ελέγχει τον άλλο (εξουσιαστικές σχέσεις). Η εξουσία, επομένως, δεν είναι ιδιοκτησία αλλά τεχνική, είναι περισσότερο παραγωγή-κυκλοφορία παρά καταπίεση και λειτουργεί μέσω των ατόμων και όχι επάνω τους.
Και αν θεωρείται αυταπόδεικτο το γεγονός ότι οι ισχυροί κατέχουν μεγαλύτερη εξουσία από τους ανίσχυρους, ο Φουκώ το αμφισβητεί, εξηγώντας ότι η σχέση του ισχυρού-κυρίαρχου είναι μια συγκεκριμένη σχέση εξουσίας που δεν είναι σταθερή πάντα, αλλά εξαρτάται από τον τρόπο με τον οποίο την αναγνωρίζουν οι ίδιοι οι φορείς της εξουσίας, δηλαδή τόσο ο ισχυρός όσο και ο ανίσχυρος.
Αυτές οι σκέψεις βέβαια διατυπώνονταν τις δεκαετίες 70 και 80, όταν ακόμα ο καπιταλισμός βρισκόταν σε μια διαρκή ανάπτυξη και το χρηματοπιστωτικό σύστημα δημιουργούσε πλούτο και χρέος. Ο Φουκώ μας το ξεκαθαρίζει: Ένας ισχυρός δεν είναι πάντα κυρίαρχος. Ο ισχυρός, ο έχων το χρήμα δεν έχει πάντα την εξουσία γιατί οι σχέσεις εξουσίας θεμελιώνονται μέσα από την πίστη, ή όπως λένε γραφικά οι εραστές του συστήματος, την εμπιστοσύνη.
Όταν ο λαός σταματήσει να τους πιστεύει, μπορεί να γίνει ξανά κυρίαρχος ακόμα και μέσα στη φτώχια του. Οι τραπεζο-πολυεθνικές θα καταρρεύσουν σαν χάρτινος πύργος. Ο γίγαντας με τα πήλινα πόδια θα κατακρημνιστεί. Ο λαός θα ανασάνει ελεύθερα. Το γνωρίζουν και για να το αναστρέψουν παίζουν με το τελευταίο όπλο που τους απόμεινε: σπέρνουν φόβο.
Αν πάψεις να πιστεύεις στην τεχνική τους, η εξουσία παύει να κυκλοφορείται.
Εγγραφή σε:
Σχόλια ανάρτησης (Atom)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου